RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE W PRACY NAUCZYCIELA PDF Drukuj Email
Wpisany przez Agata Ladra   
czwartek, 12 kwietnia 2012 20:55

RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE W PRACY NAUCZYCIELA

Działalność plastyczna jest jedną z form aktywności dziecka. Jej szczególne znaczenie polega na tym, że zespala ona ze sobą procesy motoryczne, poznawcze i emocjonalne, przyczyniając się do rozwoju osobowości dziecka. Daje mu przy tym radość i zadowolenie, wzmacnia poczucie własnej wartości. Jest wyrazem jego wewnętrznej energii, daje uczucie odprężenia oraz zaspokaja potrzebę działania.

Do 4 r.ż. występuje mazanie, potem zaczyna pojawiać się rysunek konturowy. W klasach I – III uczymy dziecko planować na kartce, nie wprowadzamy kolorów abstrakcyjnych.

ALFABET PLASTYCZNY - środki wyrazu plastycznego:

- kreska/linia – ślad na płaszczyźnie, kreska buduje kształt wypełnia go, oddziela plamy i nadaje im formy;

- kontur – linia wyznaczająca kształt przedmiotu na płaszczyźnie;

- plama – fragment powierzchni obrazu o określonym kształcie, wielkości i kolorze;

- walor – w malarstwie stopień jasności barwy, w rysunku to stopień natężenia różnych odcieni szarości, między bielą a czernią. Walor może być np. ciemny lub jasny, mocny albo słaby;

- światłocień – rozmieszczenie (układ) światła i cienia na rysunku (obrazie);

- barwa – wrażenie zmysłowe, reakcja naszego wzroku na światło;

- faktura – to sposób ukształtowania powierzchni przedmiotu, obrazu, rzeźby wynikający z tworzywa, techniki. Faktura może być szorstka, gładka, chropowata, matowa, błyszcząca itp.;

- kształt – najprostsze kształty to koło, kwadrat, prostokąt, trójkąt;

- kompozycja – ułożenie/rozmieszczenie linii i kolorów;

- perspektywa – sposób przedstawienia przestrzeni na płaszczyźnie;

            Podstawowe rodzaje perspektyw:

a). perspektywa linearna (liniowa) – przedstawienie rzeczywistości na płaskiej powierzchni tak, aby sprawiała wrażenie głębi.

b). perspektywa kulisowa – obiekty dalsze są zasłonięte przez obiekty znajdujące się bliżej.

c). perspektywa pasowa – układanie kompozycji w pasach, np. postacie pogrupowane są w poziome rzędy (pasy), zaś pasy wyższe przedstawiają osoby dalsze.

d). perspektywa intencjonalna – to, co dla dziecka najważniejsze jest na rysunku największe, np. osobę najważniejszą na obrazie przedstawia się w skali większej niż otoczenie.

DZIEDZINY SZTUK PLASTYZCNYCH:

  • rysunek
  • malarstwo
  • grafika
  • rzeźba i      architektura
  • techniki      mieszane

RYSUNEK – jest to dziedzina sztuk plastycznych, której istotą jest posługiwanie się linią na płaszczyźnie. Istnieją różne techniki rysunkowe: rysunek ołówkiem, rysunek kredką – kredki barwne, kredki akwarelowe, rysunek pastelami – suchymi, olejnymi, węglem, markerami olejowymi, piórkiem/ patykiem namoczonym w tuszu.

Wyróżniamy trzy typy rysunku:

  1. rysunek z wyobraźni;
  2. rysunek na podstawie tego, co dziecko wie;
  3. rysunek poobserwacyjny, który jest najbogatszy.

MALARSTWO – jest to dziedzina sztuk plastycznych, której istotą jest posługiwanie się głównie barwną plamą i linią. Istnieją różne techniki malarskie: tempera, akwarela, olej, akryl, gwasz.

Barwa a kolor – nie rozdzielamy tych pojęć, traktujemy je zamiennie. Rodzaje barw:

BARWY CIEPŁE: żółty, czerwony, pomarańczowy i ich odcienie.

BARWY ZIMNE: zielony, niebieski, fioletowy i ich odcienie.

BARWY PODSTAWOWE: czerwony, niebieski i żółty. Dzięki barwom podstawowym można tworzyć inne barwy . Ze zmieszania barw podstawowych otrzymujemy barwy pochodne.

BARWY POCHODNE: żółty + czerwony = pomarańczowy, żółty + niebieski = zielony, czerwony + niebieski = fioletowy. ROZBIELANIE polega na dodaniu farby białej lub wody, a PRZYCIEMNIANIE na dodaniu farby czarnej. Podmalówki wykonujemy na klika dni przed malowaniem określonego obrazu.

Do gęstej farby zalecany jest pędzel szczeciniak – jeden grubszy ok. nr 10 i jeden cieńszy ok. nr 2 - do malowania plakatówką. Do farb akwarelowych zalecane są pędzle z włosia miękkiego. Należy uczniom wyjaśnić takie pojęcia jak: kopia, oryginał, reprodukcja, gdzie kopia to odmalowanie, dokładne powtórzenie pracy/dzieła, a reprodukcja to zdjęcia.  

Możemy malować na papierze, na deskach, na płótnie, na szkle, na tapecie.

Tematyka malarska:

- portrety – indywidualne lub zbiorowe;

- malarstwo figuralne – ludzie w określonej akcji, sceny rodzajowe;

- martwa natura – ułożenie przedmiotów do malowania, np. owoce na talerzu;

- malarstwo pejzażowe – krajobraz;

- sceny batalistyczne (batalia znaczy walka);

- malarstwo historyczne;

- akty.

GRAFIKA - jest dziedziną sztuk plastycznych, która polega na powielaniu rysunków w większej ilości z jednej matrycy. Matryca może być wykonana: z drewna – drzeworyt, z linoleum – linoryt, z metalu – metaloryt.

Kolograf - jest techniką graficzną do której wykonania potrzebna jest płyta przygotowana z tektury, kawałków kartonu i materiałów o różnej fakturze (koronki, firanka). Wycinamy różne elementy kompozycji i naklejamy je na kartonik. Przygotowaną matrycę malujemy cienką warstwą lakieru bezbarwnego. Po wysuszeniu płyty nanosimy na jej powierzchnię za pomocą pędzla, wałka malarskiego farbę drukarską. Na pokrytą farbą płytę nakładamy kartkę papieru, dociskamy ją dłonią, masujemy we wszystkich kierunkach. W warunkach szkolnych z powodzeniem można wykonać odbitki dość gęstą farbą plakatową.  

Monotypia - to typowa grafika szkolna, która pozwala na uzyskanie tylko jednej odbitki. Tekturę pokrywamy farbą plakatową średniej gęstości, a następnie nakładamy kartkę papieru i patyczkiem lub ołówkiem wykonujemy na niej rysunek. Im mocniej naciskamy, tym ciemniejsza będzie linia naszego rysunku na odwrocie kartki. Wypełnienie konturów rysunku wykonujemy poprzez dociskanie papieru w wybranych miejscach palcami lub patyczkiem. Następnie odbitkę ściągamy z kartonu i odkładamy do suszenia. Monotypię wykonuje się najczęściej na płytach szklanych, które pokrywa się farbą drukarską.

RZEŹBA – to dzieło sztuki w trzech wymiarach. Rzeźba może być wykonana z masy plastycznej np. gliny, masy solnej poprzez modelowanie, z drewna, kamienia poprzez wykuwanie. W szkole najczęściej wykonuje się płaskorzeźby tj. reliefy – jedna warstwa plasteliny ciepłej, a druga zimnej, a potem zwyczajnie „ryje się” drucikiem, ołówkiem.

TECHNIKI MIESZANE:

  • wydzieranki      – z kolorowego papieru, z gazet, wydzieranie gotowych elementów np.      słoneczka, chmurki;
  • wyklejanki –      z plasteliny, z materiałów, z kuleczek bibuły;
  • wydrapywanki      – np. cała kartka pokryta jest pastelami olejnymi, a następnie      pomalowana tuszem i nożyczkami      wydrapuje się obrazek, można wykonać gotową pracę w pastelach, potem      pomalować w całości farbą plakatową      z domieszką płynu do naczyń i wydrapujemy w różnych kierunkach;
  • kolaż - polega na formowaniu kompozycji      z różnych materiałów i tworzyw (gazet,      tkaniny, fotografii). Są one naklejane na papier i łączone z tradycyjnymi technikami plastycznymi      np. farbą olejną, farbą      akrylową, gwaszem;
  • frotaż - prosta technika polegająca na malowaniu      ciekawej i zróżnicowanej faktury dowolnych przedmiotów np. liści farbami i      odciskaniu ich na kartce, można też odciskać poprzez przyłożenie papieru do danej      rzeczy i mocne pocieranie go ołówkiem np. monet.

                                                                                                          Opracowanie: Wioletta Sobieralska